Nghệ thuật thao túng tâm lý là đỉnh cao của kinh doanh hay cú lừa của thế kỷ? Sau vụ việc cô gái thao túng tâm lý để lừa đảo và chiếm đoạt tài sản gây chấn động gần đây. Vậy thao túng tâm lý là gì? Làm thế nào để thao túng tâm lý khách hàng trong kinh doanh. Bài viết sau sẽ làm rõ vấn đề này, cùng theo dõi nhé.
Thuật ngữ Gaslighting là gì?
Thao túng nghĩa là gì, được hiểu là không làm chủ được suy nghĩ và hành động của chính mình, bản thân từ này đã mang hàm ý tiêu cực.
Thuật ngữ Gaslighting hay thao túng tâm lý là một dạng hình thức kiểm soát suy nghĩ và hành vi của người khác để người đó làm theo mong muốn yêu cầu của mình. Nó là thuộc dạng mánh khoẻ để lợi dụng, thường xuất hiện trong các mối quan hệ mang tính chất lạm dụng.
Nghệ thuật thao túng tâm lý mang hướng tích cực hay tiêu cực tuỳ thuộc vào cách sử dụng của người dùng. Một chuyên gia tâm lý- giáo sư người Pháp cho rằng hành vi thao túng tâm lý là việc.
Thao túng tâm lý trong kinh doanh có thật sự hiệu quả
>> Tham khảo thêm: Thông tin các chung cư cao cấp khu vực TP HCM
Thao túng tâm lý khách hàng trong triết lý kinh doanh
Nghệ thuật thao túng tâm lý khách hàng là một thủ thuật trong kinh doanh mà hầu hết các doanh nghiệp dùng để bán hàng. Ngày nay, chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy rằng “quảng cáo có tính chất của thao túng tâm lý khách hàng”. Các quảng cáo hàng hóa, dịch vụ ngày nay đều hướng đến nhu cầu của khách hàng. Hình ảnh, nội dung quảng cáo, thông điệp quảng cáo…mỗi ngày tác động đến tâm lý của người dùng.
Việc thao túng tâm lý khách hàng bằng những thủ thuật tinh vi, làm mất đi khả năng tư duy sáng suốt trong kinh doanh như:
- Triết lý kinh doanh của công ty đánh vào sự lựa chọn của khách hàng.
- Triết lý kinh doanh đưa vào tâm lý sợ mất mát của khách hàng.
- Triết lý kinh doanh của công ty có sự chuyên nghiệp tạo sự tin tưởng cho khách hàng.
- Triết lý kinh doanh của doanh nghiệp có sự đánh giá của công đồng, được mọi người chấp nhận.
- Câu chuyện kinh doanh tạo dấu ấn trong lòng khách hàng.
Thao túng tâm lý - Thủ thuật bí ẩn của giới kinh doanh
Thương hiệu sử dụng nghệ thuật thao túng tâm lý khách hàng trong triết lý kinh doanh thành công và được biết đến như bậc thầy chính là thương hiệu Starbucks. Thương hiệu cà phê này đã ứng dụng thành công thao túng tâm lý khách hàng với câu chuyện thương hiệu của mình. Bên cạnh đó Starbucks cũng chi mạnh để quảng bá thương hiệu và chú trọng trải nghiệm của khách hàng. Nhưng đến nay thương hiệu đánh mạnh vào kinh doanh hơn nên tạo ra những cơn sốt thị trường bằng những chiêu tâm lý như:
- Ứng dụng tâm lý FOMO- để khách hàng có tâm lý sợ mất mát, bỏ lỡ.
- Luôn duy trì hình ảnh thương hiệu trong tầm mắt khách hàng.
- Tạo sự khan hiếm trong thị trường: ly starbuck mỗi cửa hàng chỉ có từ 5-8 chiếc.
- Sử dụng nội thất để khống chế khách hàng.
- Tạo cho khách hàng của mình cảm giác cao cấp khi sử dụng sản phẩm….
Thế mới thấy, starbucks là một bậc thầy thao túng tâm lý khi khéo léo trưng ra những ưu điểm của mình đến khách hàng. Như vậy, thao túng tâm lý khách hàng trong triết lý kinh doanh cho thấy một góc nhìn khác về những ưu điểm của sản phẩm, chứ không phải hoàn toàn tiêu cực.
>> Tham khảo thêm các thủ tục hoàn thuế thu nhập cá nhân mới nhất 2022
Mục đích cốt lõi của thao túng tâm lý
Thao túng tâm lý là một dạng ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội nhằm mục đích giảm lòng tự trọng và tự tin của một ai đó. Làm cho người bị thao túng không thể nào hoạt động độc lập được và luôn trong trạng thái bất an, lo lắng, thậm chí không tin vào chính mình và không thể quyết đoán được. Hậu quả, làm cho nạn nhân hoàn toàn phụ thuộc vào người thao túng.
Như vậy, mục đích cốt lõi của thao túng tâm lý làm thay đổi nhận thức và hành vi của một người thông qua chiến thuật gián tiếp và âm thầm. Với những cách như thúc đẩy lợi ích của nạn nhân hoặc tạo ra “ma trận ảo” bằng chi phí của người khác,...
Làm thế nào để thao túng tâm lý khách hàng trong kinh doanh
Việc sử dụng các đòn bẩy tâm lý để thúc đẩy khách hàng mua sản phẩm và thoả mãn nhu cầu mua sắm của họ. Làm cho khách hàng cảm thấy mình mua được những thứ tốt và yêu thích sản phẩm. Đây được xem là kỹ thuật và chiêu trò tâm lý để bán hàng hàng.
Hiệu ứng chim mồi
Hiểu một cách đơn giản về hiệu ứng chim mồi (bait and switch) tương tự câu “ thả con tép bắt con tôm” là một trong những kỹ thuật quảng cáo, bán hàng. Kỹ thuật này thu hút khách hàng bằng một vài sản phẩm, dịch vụ giá rẻ, sau khi thành công hấp dẫn khách hàng sẽ đưa ra một sản phẩm dịch vụ khác giá cao hơn để khách hàng có sự so sánh và chọn lựa.
Bởi bản thân con người luôn thích so sánh giữa người này và người kia, sản phẩm này với sản phẩm khác, giá mình mua với giá người khác mua . Việc chọn lựa và so sánh đưa đến khách hàng thích mua những thứ mà mình cảm thấy tốt nhất.
Tâm lý đám đông
Tâm lý đám đông là một cá nhân bị tác động và chi phối bởi một cộng đồng hay một tập thể. Hành vi của họ bị ảnh hưởng, chi phối đến suy nghĩ và cảm xúc.
Hiện tượng tâm lý đám đông này có thể thấy rõ nhất trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử như shopee, tiki, lazada,...người tiêu dùng thường tin tưởng và lựa chọn sản phẩm có nhiều lượt mua và nhiều lượt đánh giá. Thế nên, các trang này thường khuyến khích người mua đánh giá sản phẩm.
Tâm lý người dùng bị thao túng bởi lượt tương tác và bình luận trên mạng xã hội
>> Tâm lý đám đông đã có tác động đến những chính sách bồi thường đất tại khu vực Thủ Thiêm
Phương pháp mỏ neo
Mỏ neo là khuynh hướng mô tả, nhận thức dựa vào phần thông tin đầu tiên được cung cấp. Thông thường con người sẽ quyết định theo phần thông tin đầu tiên và dựa vào đó để đưa ra quyết định. Sau khi “ neo đậu”, các phán đoán trước đó được thiết lập rồi thực hiện bằng cách điều chỉnh diễn giải thông quanh “mỏ neo” đó.
Ví dụ về chiếc xe đạp: Giá chiếc xe đạp mới được đưa ra đầu tiên, rồi lại đưa ra mức giá cho chiếc xe đạp đã qua sử dụng. Mức giá ban đầu trở thành tiêu chuẩn cho các cuộc đàm phán phía sau.
Phương pháp tạo tâm lý mắc nợ
Phương pháp tâm lý mắc nợ này thường hay được sử dụng, bởi mỗi cá nhân đều có xu hướng không muốn mắc nợ ai.
Điển hình cho phương pháp tạo tâm lý mắc nợ có thể nói đến những ứng dụng đã thành công thao túng tâm lý này như Duolingo, netflix, amazon,...
Các ứng dụng này thường cho các tài khoản dùng thử hoặc xem một phân đoạn miễn phí để gợi hứng thú của người dùng. Sau khi tạo được hứng thú, người dùng muốn nâng cấp hoặc xài thì cần mua những bản cao hơn.
Netflix đã thao túng tâm lý khách hàng bằng cách cho họ xem các mẫu phim miển phí trong giai đoạn đầu
Phương pháp tạo sự khan hiếm ảo
Con người có xu hướng thích những thứ khó có được, thế nên chúng có giá trị hơn mọi thứ dễ dàng có được. Đó là sự khan hiếm ảo- hiện tượng những sản phẩm có số lượng giới hạn về mặt số lượng và thời gian để người tiêu dùng cảm thấy chúng đáng giá.
Chẳng hạn như sản phẩm ly của starbucks làm bùng nổ thị trường với số lượng 5-8 cái trong một cửa hàng và thời gian bán có hạn. Đối với khách hàng thì đây chính là sự cám dỗ, sợ mất nên muốn mua ngay.
Thao túng tâm lý khách hàng một cách tinh tế
Nghệ thuật thao túng tâm lý có thể ở nhiều mức độ và hình dạng khác nhau như nghệ thuật thao túng tâm lý khách hàng, nghệ thuật thao túng tâm lý nam, nghệ thuật thao túng tâm lý nữ,...Các đối tượng thao túng này dùng các thủ thuật tinh tế để mời chào, quảng cáo để làm nạn nhân rơi vào bẫy.
Người bị thao túng tâm lý bị rơi vào “ma trận” sẽ mất đi khả năng tư duy và hành động một cách bản năng, máy móc, tự động và chủ động đáp ứng yêu cầu.
Thao túng tâm lý khách hàng một cách tinh tế là người thao túng dùng các thủ thuật làm thế nào để nạn nhân không cảm thấy bị ép buộc, có toàn quyền quyết định và tự hành động ( hành động này khác với ý bản thân trước đó).
Thật không đễ để thao túng tâm lý khách hàng một cách tinh tế
>> Top những dự án cao cấp Thủ Thiêm đã nắm bắt tâm lý khách hàng một cách tinh tế
Nghệ thuật thao túng tâm lý đảo lộn thị trường bất động sản
Vụ việc đấu thầu đất thủ thiêm giá cao rồi từ bỏ và việc rao bán đất ở quận 10 nhưng đưa khách đến coi đất ở Bình Dương,... Những vụ việc trên có phải là hành động thao túng tâm lý thị trường bất động sản không?
Liên quan đến vụ việc đấu giá đất Thủ Thiêm các chuyên gia và chính phủ đã có động thái. Cụ thể Bộ trưởng bộ tài chính - ông Hồ Đức Phúc đã lên tiếng cho rằng “ vụ việc đấu giá đất Thủ Thiêm là điển hình của việc nhiễu loạn thị trường”.
Còn các chuyên gia nhận định, các doanh nghiệp cạnh tranh không muốn nhường cho đối thủ nên họ đưa ra giá thầu cao. Mặc khác, PGS. Thịnh cho rằng trường hợp này lợi dụng việc tham gia đấu giá nhằm mục đích đôn giá để tăng giá đất, đẩy cao giá bất động sản khu vực xung quanh rồi thu lợi.
Ngành bất động sản cần phải có những phương pháp thao túng tâm lý khách hàng theo chiều hướng tích cực
Về mặt pháp lý hiện nay tuy có những điều khoản tại Luật Kinh Doanh và Luật Hình sự, nhưng vẫn còn lỗ hổng, nên cần điều chỉnh những quy định cụ thể hơn để tránh tình trạng thao túng thị trường này.
>> Làn sóng bất động sản Thủ Thiêm cũng đã ảnh hưởng đến tâm lý khách hàng
Như vậy, nghệ thuật thao túng tâm lý này là tiêu cực bởi vì nó ảnh hưởng lớn tới thị trường bất động sản. Hành vi nhiễu loạn thị trường làm rối loạn thông tin rồi thao túng và dẫn dắt đưa giá trị lên cao. Việc thiếu sự minh bạch, thị trường không ổn định, lành mạnh gây trở ngại cho người bán và người mua.
Lời kết
Nghệ thuật thao túng tâm lý là thủ thuật tinh tế và tinh vi, thế nên khó để đề phòng và nhận ra để không bị rơi vào bẫy và khởi kiện. Chính vì vậy, mong rằng bài chia sẻ trên sẽ giúp quý bạn đọc hiểu thêm về thủ thuật này và cần thận trọng hơn trong tiêu dùng nhé.
XEM THÊM:
